Η ελευθερία των ποδιών και η σκλαβιά της ρόδας

Δυο φοιτήτριες στη Θεσσαλονίκη έκαναν ένα πείραμα: έκαναν την ίδια βόλτα στην πόλη, δύο φορές.
Την πρώτη πήγαν με τα πόδια, άνετες, αεράτες και κεφάτες, γρήγορα, χωρίς περιττά χασομέρια, γελώντας και κουβεντιάζοντας.
Τη δεύτερη φορά, η μία κάθισε σε αναπηρικό καροτσάκι. Αυτό που πριν ήταν μια εύκολη και άνετη διαδρομή έγινε ένας άθλος, με δυσκολίες, εμπόδια, κινδύνους και αδικαιολόγητο χάσιμο χρόνου.
Δείτε το βίντεο, μιλάει μόνο του.

Aλήθεια, στη δεύτερη διαδρομή, προσέξατε πόσο γρήγορα τα γέλια εξαφανίστηκαν από τα πρόσωπα των κοριτσιών; Προσέξατε πόσο σκοτείνιασαν τα πρόσωπά τους, πώς εξανεμίστηκε το κέφι τους;

Τι ψυχική φθορά προκαλεί άραγε αυτή η ταλαιπωρία σ' ένα άτομο που τη ζει σε κάθε του μετακίνηση, κάθε μέρα, όλη μέρα και φυσικά δε μπορεί βγει από το καροτσάκι στο τέλος της βόλτας;
Πόση ψυχική δύναμη χρειάζεται άραγε για να συνεχίσει αυτό το άτομο να βγαίνει, να κινείται, σε πείσμα των συνθηκών;

Αλήθεια, έχετε προσέξει και τα πρόσωπα των μαμάδων με καρότσι κι αυτά σφιγμένα και σκοτεινά;
Μα γιατί; Συνοδεύουν ένα υπέροχο μωράκι, την αγάπη της ζωής τους, το φως των ματιών τους, δε θα έπρεπε να περπατούν με την ευτυχία ζωγραφισμένη στο πρόσωπό τους;
Δε θα έπρεπε μια βόλτα με το μωρό, έστω και ως το φούρνο, να είναι αφορμή απόλαυσης και αγαλλίασης;
Γιατί όμως δε μπορούμε να ζήσουμε αυτή την απλή χαρά;
Γιατί επιτρέψαμε στην πόλη γύρω μας να μας εξουθενώνει;
Γιατί πρέπει ακόμα και η πιο απλή έξοδος να μας γεμίζει άγχος, κούραση ή οργή - ή όλα αυτά μαζί;
Γιατί ανεχόμαστε αυτό το χάλι;
.

Με το ηλεκτρικό καροτσάκι

Η Μαμά στο Δρόμο όταν πηγαίνει στο φούρνο ή στο σούπερ-μάρκετ αγανακτεί που δεν υπάρχουν ράμπες ή βρίζει τη νοημοσύνη του εργολάβου όταν υπάρχουν, αλλά έχουν σκαλοπάτι.
Πάντως, φορτωμένη ή ξεφόρτωτη, ξεκούραστη ή ξεθεωμένη, καταφέρνει ακόμα να σηκώσει τις μπροστινές ρόδες του καροτσιού, να τις ανεβάσει στο πεζοδρόμιο, έπειτα να σηκώσει τις πίσω, να τις ανεβάσει κι αυτές και, τέλος, ν' ανέβει και η ίδια επάνω, πριν την κλαδέψει κανένας απρόσεχτος οδηγός.

Η Μαριάννα Διαμαντοπούλου όμως, δε μπορεί να σηκώσει τις ρόδες του καροτσιού της. Βλέπετε είναι από εκείνους τους ανθρώπους που χρειάζονται ηλεκτρικό καρότσι για να μετακινηθούν. Με ένα τέτοιο μέσο, κόλπα και ταρζανιές δε γίνονται. Αν δεν υπάρχει ράμπα κανονική, χωρίς σκαλοπάτι, η Μαριάννα δε μπορεί ν' ανέβει στο πεζοδρόμιο και πρέπει να κινηθεί ανάμεσα στ' αυτοκίνητα, με όλους τους κινδύνους που συνεπάγεται αυτό.

Διαβάστε για τη βόλτα της και αγανακτήστε μαζί μου για τα χάλια και τον πολιτισμό μας.

Υπάρχει πρόβλημα!

Πόσες φορές βρίσκεις το πεζοδρόμιο στενό, ανύπαρκτο ή μπλοκαρισμένο από αμάξια, μηχανές, αντικείμενα;
Πόσες φορές δε διαμαρτυρηθήκατε, γκρινιάξατε, παραπονεθήκατε για να εισπράξετε την αδιαφορία και σχόλια του τύπου, "Σιγά μωρέ, πώς κάνεις έτσι; Κανείς δε νοιάζεται!"
Πράγματι, οι έλληνες φαίνεται να μη νοιάζονται για την επικίνδυνη κατάσταση των πεζοδρομίων τους. Κυκλοφορούν στην άσφαλτο με την αδιαφορία της συνήθειας και την άνεση της εξοικείωσης.
Οι περισσότεροι παρακάμπτουν τα εμπόδια χωρίς να τους δίνουν μεγαλύτερη σημασία από όση θα έδιναν σ' ένα ξερό φύλλο.
Κι όμως το πρόβλημα είναι εδώ και πολλοί άνθρωποι παιδεύονται και ταλαιπωρούνται. Είναι παντού, απλά, μέσα στην τρεχάλα της ημέρας επιλέγουν να μη φορτώσουν τον εαυτό τους με άλλη μια έγνοια ή ν' αρχίσουν μια ατέρμονη μάχη με το ελληνικό σύστημα.
Υποφέρουν, κινδυνεύουν, αγανακτούν και οργίζονται. Οι φωνές τους είναι παντού, ακούστε τις:
Οι έλληνες πάνθηρες των δρόμων: http://www.streetpanthers.gr/
Η οργάνωση ΠΕΖΗ: http://www.pezh.gr/
Ένωση Πεζών: http://www.enosipezon.gr/
Τα πεζοδρόμια δεν είναι για τ' αυτοκίνητα: http://www.facebook.com/topic.php?topic=13647&post=279432&uid=25585178885#!/group.php?gid=25585178885
Σεβάσου τον άνθρωπο με αναπηρία, μην παρκάρεις στο πεζοδρόμιο: http://www.facebook.com/pages/Sebasou-to-synanthropo-me-anaperia-Men-parkareis-pano-sto-pezodromio/269581159023
Σεβασμός στους πεζούς: http://www.facebook.com/group.php?gid=70400247243
Πεζοί free: http://www.facebook.com/posted.php?id=70400247243&share_id=56959402861&comments=1#!/group.php?gid=145192555462&ref=share
Αυτές δεν είναι οι μόνες. Αν ψάξετε, θα βρείτε και πολλές άλλες φωνές, που όλες επιβεβαιώνουν αυτό που ήδη ξέρουμε: όποιος άνθρωπος περπατά σ' αυτή την πόλη, αλλά και σε όλες τις πόλεις της χώρας, δυσκολεύεται, κινδυνεύει και αγανακτεί.
Είμαστε όλοι πεζοί. Αυτή η κατάσταση δε μας αξίζει. Θέλουμε άνεση και ασφάλεια. Απαιτούμε την αρωγή των αρχών και περιμένουμε λίγο πιο πολιτισμένη συμπεριφορά από τους συμπολίτες μας.

Αναίσθητοι και ανόητοι

Ο μέσος έλληνας φαίνεται να θεωρεί πως στον τόπο του δεν υπάρχουν ανάπηροι.
Ούτε καν του περνά από το μυαλό ότι στη γειτονιά του υπάρχουν ένα σωρό, κι ας μην τους βλέπει κάθε μέρα.
Οι παραπληγικοί, οι τυφλοί, τα παιδιά με εγκεφαλική παράλυση, οι υπερήλικες, μένουν κλεισμένοι στο σπίτι όλη την εβδομάδα, περιμένοντας τους συγγενείς τους να περάσουν να τους πάρουν για μια βόλτα το Σαββατοκύριακο.
Πώς να τολμήσουν να βγουν στην αδιάβατη ζούγκλα που τους περιμένει έξω από το σπίτι; Ακόμη και με βοηθό, πολλές φορές είναι αδύνατο να περάσουν.

Κι εντάξει, ο μέσος πολίτης είναι υγιής και αρτιμελής.
Πόσο σίγουρος είναι όμως ότι θα μπορεί πάντα να στριμώχνεται με το πλάι για να περάσει ανάμεσα στ' αυτοκίνητα; Ότι θα μπορεί πάντα να περνά με μια δρασκελιά σκαλοπάτια, λακκούβες, γλιστερά σκουπίδια; Ότι θα μπορεί, όταν αναγκαστεί να βγει στο δρόμο, να χώνεται γρήγορα ανάμεσα στα παρκαρισμένα όταν έρχεται αμάξι;

Πόσο σίγουρος είναι ο ανέμελος οδηγός μας που αφήνει το αμάξι του πάνω στη διάβαση ότι αύριο δε θα τη χρειαστεί και ο ίδιος; Μήπως συμβαίνουν λίγα ατυχήματα στους δρόμους μας; Είναι άραγε τόσο απίθανο να γίνει κι αυτός ένας από τους τόσους συμπολίτες μας που είναι καθηλωμένοι στα καροτσάκια; Ακόμη κι ένα σπασμένο πόδι μπορεί να κάνει τη ζωή πολύ δύσκολη για πολύ καιρό.

Σκέφτεται άραγε αυτός που παρκάρει διαγώνια στο πεζοδρόμιο ότι οι ηλικιωμένοι δε μπορούν να χωρέσουν μαζί με το συνοδό τους; Δεν τον ενοχλεί που έχει κι ο ίδιος ηλικιωμένους γονείς; Ή δε νοιάστηκε ποτέ να μάθει πώς περνούν;
Άραγε, του περνά από το μυαλό ότι αύριο θα είναι κι ο ίδιος ένας γεράκος που θα δυσκολεύεται να περάσει; Πώς ξέρει ότι αύριο δε θα χρειάζεται μπαστούνι ή πι; Μήπως θ' αυτοκτονήσει στα πενήντα; Ή απλά το ενδεχόμενο είναι πολύ μακριά για να τον νοιάξει; Μήπως πιστεύει ότι θα γεράσει αειθαλής κι ακμαίος κι ότι στα εβδομήντα του θα έχει την ίδια ευκινησία που έχει τώρα;

Έχω δει αυτοκίνητα παρκαρισμένα στο πεζοδρόμιο με παιδικά καθισματάκια στο πίσω κάθισμα. Αυτοί οι γονείς, δε δυσκολεύτηκαν ποτέ να περάσουν τα παιδιά τους από κάποιο πεζοδρόμιο; Παθαίνουν αμνησία όταν κάθονται πίσω από το τιμόνι, ή δεν έχουν κυκλοφορήσει ποτέ με το παιδί στο δρόμο; Ή μήπως απλά δεν τους νοιάζει για τα παιδιά των άλλων;

Κι εντάξει, έστω ότι υπάρχουν άνθρωποι που δεν έχουν ανάπηρους συγγενείς, ούτε γέρους γονείς, ούτε παιδιά. Είναι όμως δυνατό να μην έχουν ποτέ αντιληφθεί ότι υπάρχουν άνθρωποι που χρειάζονται τα πεζοδρόμια, τις ράμπες και τις διαβάσεις; Ίσως οι γονείς τους να μην κατάφεραν να τους διδάξουν να νοιάζονται για το συνάνθρωπό τους. Ίσως οι δάσκαλοί τους ν' απέτυχαν να τους μάθουν τους βασικούς κανόνες συμπεριφοράς, ή έστω τον κώδικα οδικής κυκλοφορίας. Τους λείπει όμως εντελώς η λογική; Είναι ανίκανοι να δουν το προφανές; Να σκεφτούν; Οι ίδιοι δεν έχουν ποτέ χρειαστεί πεζοδρόμιο ή διάβαση; Το βρίσκουν λογικό να πρέπει να κυκλοφορούν στην άσφαλτο, ανάμεσα στ' αυτοκίνητα; Έχουμε συνηθίσει τόσο πολύ την αναρχία που μας φαίνεται φυσική;

Οι πιο νέοι από εμάς, δεν έχουν ταξιδέψει; Δεν έχουν δει άλλους τόπους και συνήθειες, δεν έχουν δει το καλύτερο; Πώς είναι λοιπόν δυνατόν να μην τους ενοχλεί η κατάσταση που επικρατεί; Πώς είναι δυνατό να μη θέλουν να τη βελτιώσουν; Πώς είναι δυνατό να ενεργούν όπως οι γονείς και οι παππούδες τους, σα να μην έχουν μάθει τίποτα, σα να ζούν στην Ελλάδα του πενήντα;

Ας μου το εξηγήσει κάποιος, παρακαλώ.
.

Ανάγωγοι και απάνθρωποι

Επιλέγουμε την πορεία μας με μια ματιά, περνάμε με μια δρασκελιά λακκούβες και εμπόδια, ελισσόμαστε ανάμεσα στα παρκαρισμένα, τρέχουμε όταν μας πλησιάζει αυτοκίνητο.

Τι γίνεται όμως μ' αυτούς που δεν είναι τόσο τυχεροί όσο εμείς; Με ανθρώπους που η δική μας ευκολία μετακίνησης είναι απραγματοποίητο όνειρο; Με όσους δε μπορούν να δουν από πού έχει χώρο να περάσουν ή τους είναι αδύνατο ν' ανέβουν το πεζοδρόμιο αν έχει σκαλοπάτι; Μ' εκείνους που αδυνατούν να κάνουν τα όσα κάνουμε εμείς με ευκολία;

Τι κάνουμε γι αυτούς τους ανθρώπους;
Πόσες φορές σκεφτόμαστε το ενδεχόμενο να περάσουν, όταν κλείνουμε τα πεζοδρόμια και τις διαβάσεις με τ' αυτοκίνητά μας, με σκουπίδια, με εμπορεύματα;
Γι αυτούς τους ανθρώπους ούτε σκέψη. Δε μας περνά καν από το μυαλό ότι το εμπόδιο που δε μας ενοχλεί μπορεί να είναι αξεπέραστο για κάποιον άλλο. Δε μας ενοχλεί που δεν υπάρχουν χώροι για να κυκλοφορήσει ένα άτομο με κινητικές δυσκολίες.
Όταν τους μιλήσεις για το πρόβλημα, οι πιο πολλοί άνθρωποι απλά σηκώνουν τους ώμους: "Σιγά μωρέ, και τι έγινε;" Άλλοι ισχυρίζονται ότι οι ανάπηροι είναι ελάχιστοι ή ότι δεν υπάρχει κανένας στη γειτονιά.
Μα βέβαια, αφού δεν μπορούν οι άνθρωποι να βγουν από το σπίτι τους, πώς να τους δεις, αναίσθητε έλληνα;
Και τι σημασία έχει αν είναι λίγοι ή πολλοί; Μόνο η πλειοψηφία έχει δικαιώματα;
Αν ήσουν εσύ ανάπηρος, πώς θα σου φαινόταν ο αναγκαστικός "κατ' οίκον περιορισμός";
Πώς θα σου φαινόταν να αναγκάζεσαι να κάνεις χίλιες παρακάμψεις, να ψάχνεις μάταια για δίοδο και ν' αναγκάζεσαι να περπατάς στο δρόμο, με τα αυτοκίνητα να κορνάρουν και να μουγκρίζουν δίπλα σου, απλά και μόνο γιατί κανείς δε σκέφτηκε να σου αφήσει ένα μέτρο τόπο να περάσεις;

Οι κοινωνίες κρίνονται από τη συμπεριφορά που δείχνουν στα πιο αδύναμα άτομά τους.
Οι αρχαιολόγοι ξέρουν ότι οι Νεάντερταλ ήταν άνθρωποι κι όχι ζώα, γιατί έχουν βρει αποδείξεις ότι φρόντιζαν τους τραυματίες και τους ανάπηρους συνανθρώπους τους για πολλά χρόνια.
Αναρωτιέμαι αν εμείς είμαστε άξιοι να συγκριθούμε με τους πρωτόγονους προγόνους μας.

Παρκαρίσματα Αστυνομικών 03

Έγραφα προχτές ότι δεν υπάρχει αστυνομία να ελέγξει το παράνομο παρκάρισμα στη Λεωφόρο Μεσογείων και πιο συγκεκριμένα, γύρω από το σταθμό Εθνική Άμυνα.

Ε, λοιπόν, έκανα λάθος. Αστυνομία υπάρχει, και αρκετή μάλιστα. Τώρα, το κατά πόσο αυτή η αστυνομία βοηθά στην εφαρμογή του νόμου, αυτό είναι αμφίβολο. Δείτε και μόνοι σας:

Σε πόση απόσταση από μια στροφή λέει ο ΚΟΚ ότι πρέπει να παρκάρει ένα όχημα; Να μην κλείνει διαβάσεις; Ν' αφήνει ελεύθερη τη λεωφορειολωρίδα; Φαίνεται πως οι συγκεκριμένοι εκπρόσωποι του νόμου δεν έχουν ενημερωθεί για τις διατάξεις αυτές.

Ή αυτό, ή έχουν πάρει φιρμάνι εξαίρεσης από το Σουλτάνο και οι νόμοι που ισχύουν για όλους τους άλλους δεν τους αφορούν. Πώς αλλιώς να εξηγήσεις τόσο θρασύτατη αδιαφορία;
.

Μαμά στο δρόμο Νο 7: Στη Μεσογείων

Οι φωτογραφίες τραβήχτηκαν στη λεωφόρο Μεσογείων, δίπλα στο Νοσοκομείο Γ. Γεννηματάς. Εκεί η ζήτηση για θέσεις είναι τεράστια, λόγω του σταθμού του Μετρό εκεί κοντά. Όμως δεν υπάρχει καμία αστυνόμευση, καμία επίβλεψη των οδηγών που καταλήγουν ν’ αφήνουν τ’ αυτοκίνητά τους όπου μπορέσουν.


Το αποτέλεσμα μπροστά μας: αυτή η μαμά με το καρότσι αδυνατεί ν’ ανέβει με το παιδί από τη διάβαση, γιατί μπροστά της είναι παρκαρισμένο φαρδιά-πλατιά ένα αμάξι που κλείνει το πέρασμα. Έτσι, αναγκάζεται να παρακάμψει το αυτοκίνητο βγαίνοντας στο ρεύμα ανόδου της Μεσογείων (που όλοι ξέρουμε ότι είναι δρόμος ταχείας κυκλοφορίας) για να μπορέσει από εκεί ν’ ανεβάσει το καρότσι στο πεζοδρόμιο.

Βεβαίως, τα καρότσια δεν ανεβαίνουν αυτόματα τα σκαλιά με αποτέλεσμα –ώσπου να ολοκληρώσει τη μανούβρα– η μαμά και το παιδί να βρίσκονται στο έλεος του όποιου γκαζοφονιά θ’ ανεβαίνει τρέχοντας και δε θα προλάβει να ελέγξει το αμάξι του.

Το ίδιο σκηνικό θα επαναληφθεί και στην επόμενη διάβαση, και στην επόμενη, ώσπου τελικά να φτάσουν στον προορισμό τους.Με λίγα λόγια, γυναίκα και παιδί παίζουν τη ζωή τους κορώνα-γράμματα, για να μπορέσουν κάποιοι ν’ αφήσουν τ’ αυτοκίνητά τους.

Μήπως είναι καιρός να συνέλθουμε και να αξιολογήσουμε τα πράγματα σωστά; Τι είναι τελικά πιο πολύτιμο, η θεσούλα ή η ζωή του παιδιού;

Και, τέλος πάντων, τι έχουμε πάθει και δε μας πιάνει τρόμος ή αγανάκτηση κάθε φορά που βλέπουμε μια τέτοια σκηνή;

Πεζοδρομιολογία Νο 4: Απόπειρα ερμηνείας

Τα πεζοδρόμια είναι μικρά, κακοφτιαγμένα και αδιάβατα.

Όπου υπάρχουν αντιμετωπίζονται ως βοηθητικοί χώροι για την απόθεση κάθε είδους αντικειμένων και την εκτέλεση κάθε είδους δραστηριοτήτων.

Τα ψυγεία του περιπτερά και τα τραπεζάκια της καφετέριας, τα καφάσια του μανάβη και τα αμάξια της έκθεσης αυτοκινήτων, οι κάδοι του δήμου και τα μπάζα του εργολάβου, οι γλάστρες των καλαίσθητων και τα σκουπίδια των ανάγωγων, αυτοκίνητα και μηχανάκια, τρέηλερ και κοντέηνερ, όλα βρίσκουν τη θέση τους στο πεζοδρόμιο.

Το μόνο που λείπει από την εικόνα είναι ο πεζός.
Οι πεζοί περνούν από τα πεζοδρόμια τελευταίοι.
Οι πεζοί έχουν το δικαίωμα να τα χρησιμοποιήσουν μόνο όταν και όπου δεν έχουν καταληφθεί από άλλες χρήσεις.
Οι πεζοί όμως είναι αυτοί που, όταν οδηγούν, θα παρκάρουν στο πεζοδρόμιο και τη διάβαση και που, όταν έχουν κάτι ν' αποθέσουν, θα το αφήσουν στο πεζοδρόμιο με κάθε φυσικότητα, χωρίς να νοιάζονται ιδιαίτερα αν εμποδίζουν την πρόσβαση.

Γιατί οι πεζοί στην ελλάδα δεν πηγαίνουν από το πεζοδρόμιο.
Οι πεζοί στη χώρα μας περπατούν στο δρόμο.
Δεν είναι παράξενο, δεν είναι σπάνιο, όλοι χρησιμοποιούμε το πεζοδρόμιο κι όλοι βγαίνουμε στο δρόμο χωρίς δεύτερη σκέψη.
Μας έχει γίνει δεύτερη φύση.

Πού να οφείλεται το φαινόμενο;
Είναι άραγε αποτέλεσμα της άναρχης δόμησης και της ανυπαρξίας πεζοδρομίων στις πόλεις;
Ή μήπως το φαινόμενο πηγαίνει πιο βαθιά;
Ποιά είναι άλλωστε η αιτία γι αυτή την ανυπαρξία πεζοδρομίων;

Για σκεφτείτε...

Όταν οι πολεοδόμοι σχεδίαζαν πεζοδρόμια με πλάτος λίγων εκατοστών κι επέτρεπαν στα σπίτια (όχι πολυκατοικίες) της εποχής να φτιάχνουν σκάλες και σκαλοπάτια που καταλάμβαναν όλο σχεδόν το πλάτος τους, τι σκέφτονταν;

Είναι προφανές πως δεν προόριζαν τα πεζοδρόμια για χρήση από πεζούς.
Είναι προφανές πως οι πεζοί θα πήγαιναν από το δρόμο που τότε τον διέσχιζε το γαϊδούρι του κανατά και το καρότσι του παγοπώλη. Τα πεζοδρόμια σκοπό είχαν να προστατεύουν τα σπίτια από τις λάσπες, τον καιρό που κανείς δρόμος δεν ήταν ασφαλτοστρωμένος.
Τα καλοκαίρια οι νοικοκυραίοι κάθονταν εκεί για να πάρουν τον αέρα τους, κοιτάζοντας τα παιδιά που έπαιζαν στο δρόμο.

Οι ίδιοι οι νοικοκυραίοι που έχτιζαν τα σπίτια αυτά, δεν απόρησαν, δεν παραξενεύτηκαν, δε διαμαρτυρήθηκαν για τα σχέδια της πολεοδομίας.
Κανείς δε μπορούσε να διανοηθεί πως έπρεπε να υπάρχει ξεχωριστός χώρος για τους πεζούς.
Πώς θα μπορούσαν άλλωστε;

Με εξαίρεση την ακολουθία του Όθωνα και λίγους Κωνσταντινουπολίτες που είχαν κατέβει στην ελεύθερη Ελλάδα, κανείς έλληνας δεν είχε ζήσει σε μεγαλούπολη, με άνετες λεωφόρους που τις διέσχιζαν άμαξες.
Η συντριπτική πλειοψηφία των κατοίκων της χώρας είχαν έρθει από χωριά και συνέχισαν να έρχονται, πρόσφυγες και εσωτερικοί μετανάστες, ως τη δεκαετία του 1970 κι ακόμα αργότερα.
Αυτοί οι επαρχιώτες κάτοικοι της χώρας δεν απόρησαν, δεν παραξενεύτηκαν με μια κατάσταση που τους φαινόταν απόλυτα φυσική.
Ποιό χωριό ξέρετε με πεζοδρόμιο;
Τι να το κάνουν;
Στα στενά καλντερίμια των χωριών, δεν περνούσαν οχήματα που κινούνταν με ταχύτητα. Με εξαίρεση τις πόλεις, όπου περνούσαν κάρα με προϊόντα για τα παζάρια, στα περισσότερα χωριά οι δρόμοι είναι τόσο στενοί που δε χωρά να περάσει ούτε σούστα. Ποιος ο λόγος λοιπόν να υπάρξει χωριστός δρόμος για τους πεζούς; Το πολύ-πολύ να έκαναν στην άκρη όταν άκουγαν τα πέταλα από το μουλάρι του αγωγιάτη.

Όταν χαράχθηκε η Σταδίου, οι εφημερίδες της εποχής αποτυπώνουν την εντύπωση που έκανε στους κατοίκους μια τόσο μεγάλη, ίσια και φαρδιά λεωφόρος, με τόσο τεράστια πεζοδρόμια.
Τέτοιοι δρόμοι όμως ήταν σπάνιοι, ίσα-ίσα όσοι χρειάζονταν οι λιγοστοί εύποροι της νέας πρωτεύουσας για να πηγαινοέρχονται με τις άμαξές τους.

Γι αυτούς ήταν φτιαγμένες οι λίγες φαρδιές λεωφόροι και ο βασικός σκοπός των πεζοδρομίων ήταν να κρατούν τους πεζούς μακριά από τις ρόδες των αμαξιών και τα πόδια των αλόγων.
Πολύ αργότερα, όταν τα περισσότερα χωράφια είχαν πια χτιστεί και ο πληθυσμός της πόλης μεγάλωσε, τα πεζοδρόμια έγιναν χώρος για τις βόλτες της ανώτερης και της μεσαίας τάξης.

Ακριβώς δίπλα στους κεντρικούς δρόμους, οι κάτοικοι δεν είχαν ανάγκη από πεζοδρόμια. Δεν είναι τυχαίο που οι κάθετες της Πανεπιστημίου και της Σταδίου είναι στενοί δρόμοι με θεόστενα πεζοδρόμια. Εκεί δεν περνούσαν οχήματα πέρα από το κάρο της μετακόμισης, ή το καρότσι του παγοπώλη. Από το δρόμο περνούσαν οι νοικοκυραίοι που πήγαιναν στις δουλειές τους και οι πραματευτάδες που διαλαλούσαν τις πραμάτειες τους. Εκεί έπαιζαν τα παιδιά κι εκεί, στα τρίστρατα, στηνόταν το γαϊτανάκι και οι φωτιές του Άη-Γιάννη.

Όλα αυτά έπαψαν με την έλευση του αυτοκινήτου.
Για δοκιμάστε σήμερα να πηδήξετε φωτιές στις διασταυρώσεις. Για δοκιμάστε να χορέψετε γαϊτανάκι στις πλατείες.
Το αυτοκίνητο ήταν αυτό που ανέτρεψε την παράδοση αιώνων.
Το αυτοκίνητο ήταν αυτό που έκανε αναγκαία τη χρήση των πεζοδρομίων, γιατί ξαφνικά οι δρόμοι έγιναν επικίνδυνοι για τους πεζούς.
Το αυτοκίνητο ήταν αυτό που τελικά άλωσε κι αυτό ακόμη το υποτυπώδες πεζοδρόμιο, με αποτέλεσμα οι πεζοί να μη μπορούν να βαδίσουν ούτε εκεί.

Έτσι, ακόμη και σήμερα, η χρήση του πεζοδρομίου δεν έχει γίνει βίωμα στον έλληνα.
Ακόμη και τώρα βαδίζουμε στη μέση του δρόμου.
Η ανατροφή που μας έδωσαν οι γονείς κι οι παππούδες μας δεν αναιρέθηκε από τη νέα πραγματικότητα, αλλά ενισχύθηκε.
Μη βρίσκοντας πεζοδρόμιο να περάσει, ο έλληνας πεζός μαθαίνει -εξ απαλών ονύχων- να κυκλοφορεί στο δρόμο.
Το ίδιο διδάσκεται και η νέα γενιά, παρά τις προσπάθειές μας, παρά τα μαθήματα κυκλοφοριακής αγωγής στα σχολεία και τα ειδικά πάρκα.

Τα παιδιά που μεγαλώνουν σήμερα δε θα μάθουν ποτέ να πηγαίνουν από το πεζοδρόμιο αν αυτό δεν υπάρχει.
Θα συνεχίσουν να βαδίζουν στο δρόμο όποτε δε μπορούν να κάνουν αλλιώς, αλλά κι όποτε τους βολεύει.
Θα περπατούν στην άσφαλτο όχι μόνο γιατί είναι ελεύθερη από εμπόδια αλλά και γιατί έτσι έχουν συνηθίσει.

Όμως, όσο περισσότεροι πεζοί κινούνται στο δρόμο, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες να «συναντηθούν» με κάποιο όχημα και τόσο οι παρασύρσεις πεζών θα αυξάνονται.
Καθώς η κίνηση στην πόλη γίνεται όλο και χειρότερη, οι συνθήκες γίνονται όλο και πιο αντίξοες για τον πεζό και οι πιθανότητες δυστυχήματος διογκώνονται.

Αυτό θέλουμε;

Η Ελλάδα έχει ένα από τα μεγαλύτερα ποσοστά τροχαίων δυστυχημάτων στην Ευρώπη. Έχουμε άραγε την πολυτέλεια να χαραμίζουμε τους πολίτες μας σε συγκρούσεις που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί; Έχουμε την αναισθησία να αδιαφορούμε για τις ζωές που χάνονται στην άσφαλτο; Έχουμε την αφέλεια να πιστεύουμε ότι δεν κινδυνεύουμε όλοι να γίνουμε θύματα κάθε φορά που κατεβαίνουμε από το πεζοδρόμιο;
.

Πεζοδρομολογία Νο 3: Τι είναι τελικά ένα πεζοδρόμιο;

Μιλούσα τις προάλλες για τους ανθρώπους που άφησαν τα μπάζα στο πεζοδρόμιο, πιστεύοντας ότι τα βάζουν στην άκρη και δε θα ενοχλήσουν κανέναν.

Το παράδειγμα είναι ενδεικτικό. Αλήθεια, έχετε προσέξει ότι στη νοοτροπία του έλληνα το πεζοδρόμιο είναι σχεδόν σα να μην υπάρχει;

Μη με παρεξηγείτε, το πεζοδρόμιο είναι υπαρκτό και οι περισσότεροι από εμάς, όταν περπατούμε, θα επιλέξουμε το πεζοδρόμιο, αν υπάρχει, και όχι το δρόμο.

Αυτό που εννοώ είναι ότι, στο μυαλό των περισσότερων, το πεζοδρόμιο δε γίνεται αντιληπτό ως δρόμος, που πρέπει να μείνει ανοιχτός για διέλευση.

Αντίθετα, διαπιστώνουμε ότι τις περισσότερες φορές το πεζοδρόμιο γίνεται αντιληπτό ως μη-χρησιμοποιούμενος χώρος, ένα άδειο περιθώριο, κάτι σαν τα χαντάκια των δρόμων της παλιάς εποχής. Οι περισσότεροι δε φαίνεται να συνειδητοποιούν ότι πρέπει να μείνει ελεύθερο. Αντίθετα, μια που αντιμετωπίζεται ως κενός χώρος στη διάθεση του καθενός, χρησιμοποιείται ως ένα βολικό μέρος όπου είναι φυσικό και αποδεκτό ν’ ακουμπήσεις σχεδόν οτιδήποτε – αυτοκίνητα, γλάστρες, σκουπίδια, εμπορεύματα κοκ.

Θέλετε μερικά παραδείγματα;

Κλείνω εδώ, χωρίς άλλα σχόλια. Είναι άλλωστε περιττά - οι εικόνες μιλούν από μόνες τους.
Να είστε όλοι καλά και να προσέχετε στο δρόμο.
.

Πεζοδρομολογία Νο 2: Η άκρη του δρόμου

Τις προάλλες πήγαινα με τα παιδιά στην παιδική χαρά.

Για να φτάσουμε στο πάρκο πρέπει να περάσουμε απ’ αυτό το πεζοδρόμιο – μπορεί να μη φαίνεται στη φωτογραφία, αλλά ίσα-ίσα που χωράει ένα καρότσι, αν είναι αρκετά μικρό ώστε να ελίσσεται παρακάμπτοντας τα δέντρα.

Αυτή τη φορά έπρεπε να βγούμε στο δρόμο και η αιτία, όπως βλέπετε, ήταν αυτά τα μπάζα που κάποιοι μάστορες είχαν αφήσει δίπλα στον κάδο.

Κοιτάξτε τα: οι άνθρωποι δεν ήταν ασυνείδητοι – τα μάζεψαν όσο καλύτερα μπορούσαν και, αφού δε χωρούσαν στον κάδο, τα έβαλαν στην άκρη για να μην εμποδίζουν.

Ποιά άκρη όμως;

Ράμπες παρκαρίσματος 2

Αθήνα.
Μια πόλη πάνω σε λόφους, γεμάτη ανηφόρες και κατηφόρες.

Και μια που οι χώροι για παρκάρισμα είναι περιορισμένοι, όσοι οδηγούν σ' αυτή την πόλη έχουν γίνει άσσοι στο να εκμεταλλεύονται κάθε θέση, σε οποιαδήποτε κλίση.
Καμαρώστε τους:

σε ανηφόρες:

σε κατηφόρες:

σε δρόμους με κλίση:

σε δρόμους με μεγάλη κλίση:

Αφού λοιπόν οι αθηναίοι οδηγοί είναι μάστορες στο να παρκάρουν σε ανηφόρες και κατηφόρες, γιατί πρέπει υποχρεωτικά οι χώροι παρκαρίσματος να είναι ολόισιοι;

Δεν είναι παράλογο να ραχατεύουν αναπαυτικά τα οχήματα, ενώ οι άνθρωποι αγωνίζονται και στραβοπατούν σε πεζοδρόμια με απαράδεκτες κλίσεις;

Σίγουρα, με κάποιο τρόπο θα πρέπει ν' ανέβει (ή να κατέβει) το αμάξι στη θέση του. Αν υπάρχει διαφορά επιπέδων, κάπου θα πρέπει να κατασκευαστεί μια ράμπα ή κεκλιμένο επίπεδο.

Το θέμα είναι, γιατί ο ιδιοκτήτης του οικοπέδου φτιάχνει τη ράμπα στο δημόσιο χώρο; Γιατί το πεζοδρόμιο πρέπει ν' αλλοιωθεί για να εξυπηρετήσει το αμάξι του; Γιατί ο δημόσιος χώρος να τεθεί στην υπηρεσία ενός (ή λίγων) ιδιωτών;

Λύση υπάρχει, απλά είναι πιο δαπανηρή για τον εργολάβο, και γι αυτό την αποφεύγει: αντί να κάνει την κλίση στο πεζοδρόμιο, θα πρέπει να τη διαμορφώσει στο ισόγειο της πολυκατοικίας (ή του γκαράζ).

Υπάρχουν κάποιοι ευσυνείδητοι που το κάνουν:

Υπάρχουν και κάποιοι άλλοι όμως που θεωρούν ότι το πεζοδρόμιο είναι κι αυτό κομμάτι του οικοπέδου τους και μπορούν να το κάνουν ό,τι θέλουν:

Κάποιοι το παρακάνουν τόσο πολύ, που το πεζοδρόμιο δε μπορεί πια να χρησιμοποιηθεί από πεζούς. Η κλίση είναι τόσο μεγάλη που είναι αδύνατον να περπατήσει κανείς και οι πεζοί αναγκάζονται να βγουν στο δρόμο.

Κοιτάξτε: Πώς να περάσει κανείς απ' αυτή την πλαγιά;

Κι όμως, δεν είναι αδύνατο να σεβαστεί κανείς το πεζοδρόμιο. Το μόνο που χρειάζεται είναι να κάνει κανείς μια μικρή παραχώρηση:

Ο χώρος που διατίθεται για το παρκάρισμα δε θα είναι οριζόντιος, αλλά θα έχει κάποια κλίση.

Δεν είναι αδύνατο, υπάρχουν πολλοί που το κάνουν:

Άλλωστε, όπως είπαμε και παραπάνω, οι αθηναίοι είναι ικανοί να παρκάρουν σε οποιαδήποτε κλίση:

Γιατί τους απωθεί η ιδέα η πυλωτή τους να είναι λίγο ανηφορική;

.

Ενημέρωση: για περισσότερες ράμπες, δείτε εδώ, εδώ, εδώ κι εδώ.

Όχι τσάμπα!

Αν θέλεις να μείνεις κάπου για λίγο, πηγαίνεις σε ξενοδοχείο και πληρώνεις με τη βραδιά.

Αν θέλεις να μείνεις για κάμποσο καιρό, καλύτερα να νοικιάσεις διαμέρισμα. Αν μείνεις σ' ένα σπίτι τσάμπα το λένε κατάληψη και σε κυνηγά η αστυνομία.

Αν θέλεις ν' απλώσεις την κορμάρα σου κάπου να ξεκουραστεί χαζεύοντας τριγύρω κάθεσαι σε μια καφετέρια και πληρώνεις τον καφέ τέσσερα ευρώ.

Αν θέλεις να διαφημίσεις τα προϊόντα σου πληρώνεις για τη γιγαντοαφίσσα του δήμαρχου και την τέντα του κυρ-Μανόλη του περιπτερά.

Αν θέλεις να κάνεις προώθηση, πληρώνεις το μαγαζί που θα φιλοξενήσει το σταντ με τα προϊόντα σου. Όσο πιο μεγάλο το σταντ, τόσο πιο πολλά παίρνει το μαγαζί.

Αν θέλεις να κάνεις εκδήλωση κοινωνική γιατί παντρεύεσαι, αρραβωνιάζεις την κόρη σου, βαφτίζεις το παιδί σου ή κάνεις πάρτι για την εταιρεία, πρέπει να πληρώσεις το χώρο με τη βραδιά και πόσα τραπέζια θα κλείσεις.

Ακόμα κι όταν πεθάνεις, πρέπει να πληρώσεις για το χώρο που θα σε θάψουνε,αλλιώς σε ξεθάβουνε πριν προλάβεις να καλο-λιώσεις. Μακάβριο, αλλά αληθινό.

Με λίγα λόγια, ούτε δυο μέτρα τόπος δεν είναι τσάμπα σ' αυτόν τον τόπο.

Τότε γιατί να είναι τσάμπα το παρκάρισμα;

Είναι δυνατόν να έχεις ρόδα που κοστίζει χιλιάδες ευρώ, να δίνεις ένα σωρό λεφτά κάθε χρόνο για βενζίνη, χώρια τα τέλη κυκλοφορίας, ασφάλιστρα, σέρβις κτλ. και για το χώρο που θέλεις ν' αφήσεις το αμάξι σου να μη χαραμίζεις μία;

Τα σκάμε χοντρά για τα μπουζούκια και τις ταβέρνες, πληρώνουμε αδιαμαρτύρητα στα κλαμπ, ξετινάζουμε τις πιστωτικές μας για ρούχα και παπούτσια, αλλά αν δε μας φτάνουν να πληρώσουμε λιμουζίνα, τότε δε μας περισσεύουν ούτε για ταξί.

Όχι, είναι υποχρεωτικό να πάμε παντού με το κάρο, το αμάξι, την κουρσάρα μας και, αντί να το βάλουμε στο πάρκιν (γιατί μας κακοφαίνεται που θα πληρώσουμε πέντε ευρώ) το αφήνουμε φαρδύ-πλατύ στο πλησιέστερο πεζοδρόμιο νιώθοντας πολύ έξυπνοι που κάναμε οικονομία κι είμαστε και μάγκες.

Με λίγα λόγια ψοφάμε για επίδειξη, αλλά μας προδίδει η τσιγγουνιά. Από τη μια κάνουμε τους άνετους και τους ωραίους από την άλλη όμως μας δέρνει η καρμιριά κι ο φραγκοφονισμός.

Και μετά, έτσι, για επιδόρπιο, δηλώνουμε με αυταρέσκεια άξια τέκνα των αρχαίων μας προγόνων.

Αναρωτιέμαι, αυτοί οι πρόγονοι τι γνώμη θα είχαν άραγε για 'μάς;

Πάρκαρε μπροστά στην πόρτα!

Είναι Smart  (η μάρκα του αυτοκινήτου, όχι ο οδηγός). Θεωρητικά μπορεί να χωρέσει παντού, και χώρος υπήρχε στο πεζοδρόμιο.
Κι όμως, ο/η οδηγός έπρεπε να παρκάρει ακριβώς μπροστά στην πόρτα, με τέτοιο τρόπο που να μη μπορεί να μπει ή να βγει άνθρωπος, παρά μόνο πετώντας. Δεν είχε αφήσει χώρο ούτε για γάτα - μιλάω σοβαρά.
Κάποιος από την πολυκατοικία δεν άντεξε και του/της άφησε σημείωμα.
Κοιτάξτε τις φωτο, διαβάστε το σημείωμα και απολαύστε. Λυπάμαι μόνο που οι φωτογραφίες δεν είναι καλύτερες - μόλις που ξεχωρίζουν τα άσπρα κολωνάκια της εισόδου πίσω από το αυτοκίνητο.

Παρέσυρε αστυνομικό και άλλες αντιδράσεις

Αμφιβάλλει κανείς ότι έχουμε ξεφύγει;

Κάποιος παρκάρει παράνομα. Το ξέρει ότι διακινδυνεύει να δεχτεί κλήση και, αν συμβεί κάτι τέτοιο, περιμένει κανείς ότι θα διαμαρτυρηθεί, θα παρακαλέσει, θα προσπαθήσει να τη γλιτώσει με κάθε τρόπο. Περιμένατε όμως ότι θα μπει στο αυτοκίνητο και θα πατήσει τον αστυνομικό που πήγε να τον γράψει;

Κι όμως, έγινε κι αυτό:

http://www.inews.gr/9/odigos-ich-paresyre-astynomiko-pou-tou-ekopse-klisi.htm

Απορείτε γιατί έχουμε εξαγριωθεί έτσι; Γιατί; Μήπως δε βλέπετε φαινόμενα σαν κι αυτά κάθε μέρα μπροστά σας; Δε βλέπουμε κάθε μέρα οδηγούς ξεχειλισμένους από οργή που επιτίθενται ο ένας στον άλλο; Είμαι σίγουρη ότι έχετε δει επιθέσεις σαν κι αυτές:

• Κορνάρισμα που τρυπάει τ' αυτιά αν αργήσει ο μπροστινός ένα δευτερόλεπτο στο φανάρι.
• Ύβρεις και χειρονομίες αν κάποιος μας κλείσει το δρόμο.
• Επιθετική οδήγηση, σφήνες, έλλειψη υπομονής στο δρόμο.
• Λογομαχίες και χειροδικίες για μικροατυχήματα, για θέματα προτεραιότητας, για μια θέση παρκαρίσματος.

Κι από την πλευρά των πεζών;
Από την πλευρά των πεζών δεν παρατηρούνται πολλά τέτοια φαινόμενα, γιατί πώς μπορεί ένας πεζός να επιτεθεί σε κάτι που ζυγίζει ένα-δυο τόνους και τον έχει προσπεράσει μέσα σε δύο δευτερόλεπτα;
Όμως, ακόμη κι οι πεζοί επιτίθενται - μπορεί να είναι σπανιότερο, αλλά δεν είναι απίθανο, ιδίως όταν το όχημα είναι σταματημένο.
Ο πιο νόμιμος αλλά κουραστικός τρόπος είναι η καταγγελία. Απαιτεί επιμονή, υπομονή, χρόνο και ψυχραιμία, γιατί οι αρχές έχουν άλλες προτεραιότητες. (Για το πώς γίνεται αυτό έχουμε μιλήσει παλιότερα.)
Ένας άλλος τρόπος είναι η επί τόπου αντίδραση. Ο πεζός που πέρασε πάνω από παρκαρισμένο τζιπ (και αργότερα δικαιώθηκε βλ. εδώ) είναι ασυνήθιστο, αλλά ενδεικτικό.
Μπορεί οι περισσότεροι να προσπερνούν, αλλά υπάρχουν πάντα κι αυτοί που θα ξεστομίσουν μερικά καλοδιαλεγμένα επίθετα προς τον απόντα οδηγό. Άλλοι θα του δείξουν την ενόχλησή τους σηκώνοντας  τους υαλοκαθαριστήρες ή αφήνοντας σημείωμα. (Φαίνεται πως, όταν κάποιος είναι αρκετά αγανακτισμένος, δεν πτοείται αν δεν έχει χαρτί ή μολύβι - έχω δει καυστικότατο σχόλιο γραμμένο στο παρμπρίζ με κραγιόν και άλλο, με δάχτυλο στη σκόνη, στο πλαϊνό τζάμι).
Τα αυτοκόλλητα των πανθήρων που τελευταία βλέπουμε όλο και πιο συχνά, είναι μια τέτοια αντίδραση. Οι πάνθηρες λένε ότι έχουν μοιράσει πάνω από 700.000 αυτοκόλλητα, ποσό που αντιπροσωπεύει πολλούς, μα πάρα πολλούς, αγανακτισμένους πολίτες. Σκεφτείτε πόσοι άλλοι θα υπάρχουν που δεν έχουν πρόσβαση στο δίκτυο, ή προτιμούν να μη διακινδυνεύσουν μια αντιπαράθεση μ' ένα θυμωμένο οδηγό.
Υπάρχουν κάποιες τολμηρές ψυχές που δεν τρομάζουν από το τελευταίο ενδεχόμενο. Έχω δει ανθρώπους να ξεφουσκώνουν λάστιχα αυτοκινήτων, κάτι που, αν δεν είναι παράνομο, σίγουρα κινείται στα όρια της νομιμότητας.
Τέλος, κάποιοι δεν αντιδρούν με νόμιμο τρόπο, αλλά με ωμή, καταστρεπτική βία. Φέρονται δηλαδή εξίσου αντικοινωνικά με τους οδηγούς που κλείνουν το πεζοδρόμιο. Μιλώ φυσικά για τις χαρακιές στ' αυτοκίνητα, που δεν είναι δα και τόσο σπάνιο φαινόμενο. Είναι όμως πιο ανησυχητικό, γιατί δείχνει πως η βία σιγά-σιγά αρχίζει να θεωρείται κάτι θεμιτό και φυσικό, ιδίως από τους νέους. (Δεν έχω δει ώριμους ενήλικες να βγάζουν το μπρελόκ μπροστά στο παρκαρισμένο.)

Kι αναρωτιέμαι: είναι δυνατόν λίγα τετραγωνικά μέτρα να προκαλούν τόσο ισχυρά συναισθήματα; Από πότε μια θέση έγινε τόσο ποθητή; Είναι δυνατόν λίγα τετραγωνικά μέτρα να ξεσηκώνουν τόσα πάθη;
Μήπως πρέπει ν' αλλάξουμε τον τρόπο που αξιολογούμε τα πράγματα;

Όχι στο πεζοδρόμιο μας!

Kοιτάξτε την:
με τα δυο της μικρά στη μέση του δρόμου γιατί το καρότσι δε χωρά στο πεζοδρόμιο.
Ένα παρκαρισμένο την ανάγκασε να κατέβει, και τώρα ψάχνει χώρο ανάμεσα στ' άλλα παρκαρισμένα μήπως μπορέσει ν' ανέβει.

Και σας ρωτώ: είναι πράγματα αυτά;
Τα παιδιά μας είναι η ζωή μας, οι θησαυροί μας, ό,τι πολυτιμότερο έχουμε.
Γιατί πρέπει να είναι στο δρόμο, μέσα στον κίνδυνο;

Για σκεφτείτε...
Ένα αμάξι είναι πανάκριβο, αλλά μη μου πείτε ότι είναι τόσο πολύτιμο όσο μια ζωή.
Κι όμως, πώς θα του φαινόταν του οδηγού, αν έπρεπε να το αφήνει στο δρόμο, μέσα στη βροχή, τον ήλιο και τη σκόνη, γιατί ένα τσούρμο μαμάδες έχουν παρκάρει τα καρότσια τους στο γκαράζ ή την πυλωτή του;

Εκείνος γιατί παρκάρει στη διάβαση και στο πεζοδρόμιο των παιδιών μας;
.

Καταπληκτικό βίντεο

Έχετε πάει στη Γερμανία;

Πεντακάθαρες πόλεις, πάρκα, σπουδαίες συγκοινωνίες, χώρος να περπατήσεις και πεζοδρόμια χωρίς ούτε ένα παρκαρισμένο αυτοκίνητο.
Κι όμως, πριν από αρκετό καιρό, η χώρα αυτή έμοιαζε με την Έλλάδα του σήμερα: αυτοκίνητα παντού, μποτιλιαρίσματα, παράνομα παρκαρίσματα και πεζοί που δε χωρούσαν να περάσουν.

Ένας από τους πρώτους ανθρώπους που διαμαρτυρήθηκαν για την κατάσταση ήταν ένας γερμανός ακτιβιστής, ονόματι Michael Hartman.
Τον είπαν τρελλό, τον έβαλαν φυλακή αρκετές φορές, αλλά η Γερμανία σήμερα είναι μια χώρα φιλική προς τους πεζούς και σ' αυτό συνέβαλε και ο Hartmann.

Και, αν η χώρα της BMW και του VW κατάφερε να βάλει το αυτοκίνητο στην άκρη και να προωθήσει μοντέλα φιλικότερης μετακίνησης, γιατί όχι κι εδώ; Μήπως η Ελλάδα χρειάζεται το γερμανό της;
Δείτε το βίντεο με την ιστορία του Hartmann, είναι σα να μιλάει για την Ελλάδα του σήμερα.


Πρώτο μέρος:


Δεύτερο μέρος:


(Ολόκληρο το βίντεο (15 λεπτά) θα το βρείτε εδώ http://diagoras.wordpress.com/2007/05/10/autoschreck/. Ευχαριστώ το Διαγόρα που το βρήκε πρώτος και μου επέτρεψε να το προωθήσω.)
.

Πώς κόλλησα με τα πεζοδρόμια

Κάποτε ήμουν κι εγώ σαν όλες τις ελληνίδες που βλέπετε στο δρόμο:
Με σκούρα ρούχα, χαμηλά παπούτσια, μεγάλο βήμα.

(Έχετε προσέξει πώς η ενδυματολογία μας καθορίζεται από το περιβάλλον; Στα σκούρα χρώματα δε φαίνεται η βρωμιά από τα τριψίματα ανάμεσα στα παρκαρισμένα, τα τακούνια είναι ακατάλληλα για τα ελληνικά πεζοδρόμια και το μεγάλο βήμα σου γίνεται συνήθεια όταν καθημερινά δρασκελάς λακκούβες κι εμπόδια. Αλήθεια, πόσες ελληνίδες βλέπετε στις στάσεις ντυμένες κομψά, σαν ιταλίδες; Αλλά αρκετά με την παρέκβαση - πίσω στην ιστορία μας).

Ακόμα έτσι είμαι, μόνο που, εκείνο τον παλιό καιρό, ανήκα στην πλειοψηφία που ανεβοκατεβαίνει πεζοδρόμια, δρασκελάει σκαλιά, χώνεται ανάμεσα σε κάδους και αυτοκίνητα και προσπερνά τα εμπόδια, άνετα, βιαστικά και χωρίς δεύτερη σκέψη.

Αυτή η ανεμελιά σήμερα έχει εξαφανιστεί, και η πρώτη αιτία ήταν μια ... βαλίτσα!

Όταν ήμουν πρωτάρα φοιτήτρια, έπαιρνα, όταν γύριζα σπίτι για τις διακοπές, τα βιβλία μου, με την (αφελή) εντύπωση ότι θα μπορούσα να διαβάσω. Και, επειδή ως γνωστόν, η γνώση είναι ασήκωτη, είχα τη φαεινή ιδέα να πάρω μια βαλίτσα με ρόδες με την (επίσης αφελή) εντύπωση ότι θα ήταν πιο εύκολο να σέρνω τα μπαγκάζια μου αντί να τα σηκώνω.

Η πρώτη αφελής εντύπωση πήρε μερικά εξάμηνα για να διαλυθεί. Η δεύτερη διαλύθηκε στο πρώτο-πρώτο μου ταξίδι με τη νέα βαλίτσα.
Με το που βγήκαμε από το σπίτι, το άτιμο το μαραφέτι μου άρχισε τα πείσματα.
Λες και το έκανε επίτηδες: σε κάθε λακκούβα έπεφτε μέσα, σε κάθε εμπόδιο σταματούσε, στις κλίσεις έστριβε να ξεφύγει, στις σπασμένες πλάκες κολλούσε και, τέλος, δε χώραγε πουθενά: ούτε ανάμεσα στις κολώνες, ούτε δίπλα από τον κάδο, ούτε ανάμεσα στα παρκαρισμένα. Άσε που λες κι έβαζε άλλα δέκα κιλά κάθε φορά που έπρεπε να τη σηκώσω για να κατέβω πεζοδρόμιο, να περάσω δρόμο, ν' ανέβω απέναντι.
Στο τέλος, όταν με τα πολλά φτάσαμε στο λιμάνι, η βαλίτσα είχε πάψει πια να είναι καινούρια κι ατσαλάκωτη, ενώ εγώ είχα εμφάνιση αθλήτριας που μόλις έχασε το μαραθώνιο. Τουλάχιστον δε χάσαμε το πλοίο.

Κι ενώ περιμέναμε να λύσουν τα σχοινιά για να φύγουμε, κοίταξα την κάποτε όμορφη βαλίτσα μου κι άρχισα τις σκέψεις:
Μα αυτές οι βαλίτσες δε φτιάχτηκαν για να τις κουβαλάμε πιο εύκολα; Θεωρητικά δε θα έπρεπε να είναι τόσο δύσκολο να σύρεις μια βαλίτσα από το σημείο Α στο σημείο Β. Γιατί ήταν τόσο δύσκολο;
Μήπως είχα πέσει θύμα της διαφήμισης; Κοιτάξτε πόσο εύκολο το κάνουν να φαίνεται:

Κοίταξα τη βαλίτσα μου προσεκτικά και την είδα να με κοιτά αγανακτισμένη που είχα σκεφτεί ότι οι ρόδες της ήταν απάτη। "Αν δε με πιστεύεις," μου είπε, "πάμε μια βόλτα στο πλοίο". Το έκανα και φέρθηκε τόσο υπέροχα που την ξανακοίταξα για να βεβαιωθώ ότι δεν είχα πάρει κάποια άλλη. Κι όμως, ήταν η ίδια, καταχτυπημένη και βρώμικη από την περιπέτειά μας, αλλά μ' ακολουθούσε χωρίς πείσματα, υπάκουα και πειθήνια.

Τότε γιατί ήταν τόσο ανυπάκουη στο δρόμο; Έφταιγε ο δρόμος λοιπόν που είχα κάνει τη διαδρομή σαν αρσιβαρίστας;

(Όχι μη με παρεξηγείτε, δεν είμαι εγώ αυτή. Ούτε ξανθό μαλλί, ούτε μίνι με τακούνι, ούτε κορμί φιδίσιο. Και σίγουρα εκείνη τη μέρα δεν ήμουν ατσαλάκωτη. Απλά, τη βρήκα στο δίκτυο γιατί εκείνη τη μέρα δεν ήταν κανείς μαζί μου να με φωτογραφήσει.)

Κάθισα λοιπόν και το καλοσκέφτηκα και τότε κατάλαβα για πρώτη φορά πόσο αδιάβατα είναι τα πεζοδρόμια της πόλης.
Βλέπετε, ως τότε, ζούσα σαν ψάρι μέσα στο νερό - ούτε που αντιλαμβανόμουν τα εμπόδια που ανέμελα προσπερνούσα. Ποτέ δεν είχα "δει" το χάος που με περίμενε έξω από το σπίτι κάθε μέρα. Η εικόνα που είχα στο μυαλό μου πρέπει να ήταν κάπως έτσι:

Η πραγματικότητα όμως ήταν κάπως διαφορετική:

Κι αν έξω από το κατώφλι μου τα πράγματα δεν ήταν πολύ καλά, στους κεντρικούς δρόμους του δήμου τα πράγματα δεν ήταν καλύτερα.

Ίσως μια βαλίτσα που θα την οδηγούσε ο Σουμάχερ να είχε φτάσει αλώβητη ως τη στάση. Η δική μου τράκαρε σε κολώνες, έφαγε μια τούμπα και κατέβηκε στο δρόμο κάμποσες φορές.

Μετά από αυτό το μάθημα, άρχισα να βλέπω τα πεζοδρόμια με άλλο μάτι. Αφού από εδώ δε χώρεσε να περάσει μια βαλίτσα, πώς θα περάσει αυτή η γιαγιάκα με το καρότσι της λαϊκής;

Έτυχε πολλές φορές να βοηθήσω γιαγιάδες, γιατί τότε έμενα κοντά σε λαϊκή. Το παράξενο είναι πως ποτέ πριν δε με είχε προβληματίσει το ότι δυσκολεύονταν ν' ανεβάσουν το καρότσι στο πεζοδρόμιο - το απέδιδα στην ηλικία, κι όχι στα χάλια της πόλης.

Στο μεταξύ, από τη στιγμή που άνοιξε το μάτι κι άρχισε να βλέπει, άρχισε να δουλεύει και το μυαλό. Ανάπηρος δεν εμφανίστηκε ποτέ στη γειτονιά μου, αλλά σκεφτόμουν, αν εμφανιζόταν, από πού θα περνούσε ο άνθρωπος; Μόνο αν είχε καρότσι με σύστημα κάθετης ανύψωσης, σαν τα ελικόπτερα, αλλά δυστυχώς δεν έχουν εφευρεθεί ακόμη. Έπειτα ακολούθησε μια δεύτερη σκέψη: μήπως αυτός είναι ο λόγος που δεν εμφανίζονται οι άνθρωποι; Μήπως μένουν κλεισμένοι στα σπίτια τους περιμένοντας να έρθει κάποιος συγγενής με αμάξι να τους πάρει, αλλιώς μένουν φυλακισμένοι στους τέσσερις τοίχους γιατί έξω δε μπορούν να κάνουν ούτε μέτρο; Και οι τυφλοί; Είχα δει αρκετές φορές, αλλά ποτέ, κανέναν μόνο. Είναι κι αυτοί αναγκασμένοι να περιμένουν μήπως βρεθεί κάποιος φίλος ή γνωστός να τους "πετάξει" κάπου;

Το παράξενο είναι ότι ενώ το θέμα της προσβασιμότητας είχε αρχίσει να με προβληματίζει, ποτέ δε σκέφτηκα τις μητέρες με τα καροτσάκια. Τις έβλεπα πολλές φορές, βιαστικές, με μικροσκοπικά μωρά ή μεγαλούτσικα παιδάκια, με σακκούλες κρεμασμένες από τα χερούλια των καροτσιών, να στρίβουν ανάμεσα στα εμπόδια, να περπατούν στο δρόμο - όπως πολλοί άλλοι - ν' ανεβοκατεβαίνουν πεζοδρόμια. Έμοιαζαν ικανές, αυτάρκεις και δυνατές. Ούτε μου πέρασε από το μυαλό πόση προσπάθεια θέλει για να κάνεις αυτούς τους ελιγμούς μ' ένα φορτωμένο καρότσι, ούτε που σκέφτηκα πόσο εξουθενωμένες θα γύριζαν σπίτι. Δε φαντάστηκα καν ότι έπρεπε να επιλέγουν και ν' αποφεύγουν διαδρομές, ανάλογα με το αν μπορεί να περάσει το καρότσι ή όχι. Δε με απασχόλησε ποτέ το θέμα των παιδιών που ανέπνεαν σύννεφα από καυσαέριο περνώντας ξυστά από τα αυτοκίνητα.

Αλλά βέβαια, τότε δεν ήμουν ακόμα θεία. Ούτε νονά. Ούτε μάνα. Και το κατάλαβα (για μια ακόμη φορά) μόνο όταν πήρα ένα καρότσι και βγήκα στο δρόμο για να σκοντάψω στα ίδια εμπόδια που είχα σκοντάψει πριν από τόσα χρόνια με τη βαλίτσα. Ξανά.

Αυτή τη φορά όμως τα πράγματα είναι διαφορετικά. Αυτή τη φορά μιλάμε για τα παιδιά μου. Αυτά καταλήγουν στο δρόμο, όσο κι αν προσπαθώ να μείνω στο πεζοδρόμιο. Αυτά κινδυνεύουν από τ' αμάξια που περνούν δίπλα μας κάθε φορά που καταλήγουμε στην άσφαλτο. Αυτά καταπίνουν τα καυσαέρια όταν περνάμε δίπλα από τις εξατμίσεις.

Αυτά σε λίγα χρόνια θα πρέπει να περάσουν από τ' αδιάβατα πεζοδρόμια. Αυτά θα πρέπει να σύρουν -γιατί δε σηκώνεται από παιδί- τη θεόρατη σάκα με τις ρόδες που θα έχει μέσα τ' αμέτρητα σχολικά βιβλία που πρέπει να κουβαλούν κάθε μέρα. Αυτά θα περνούν ανέμελα τις άθλιες διαβάσεις και δε θα φαίνονται ανάμεσα στα παρκαρισμένα. Αυτά κινδυνεύουν σήμερα και θα κινδυνεύουν και αύριο, ως έφηβοι, νέοι και ενήλικες.

Και, αν είναι τυχερά και δεν τους πατήσει κάποιος στο μεταξύ, όταν μεγαλώσουν, ίσως νά 'ρθει μια μέρα που θα έχουν ένα καρότσι με το πρώτο εγγόνι μου μέσα. Τότε, εκείνη τη μακρινή εποχή (που θά 'ρθει μέσα σε μια ανάσα, πριν το πάρουμε χαμπάρι) θα ήθελα να μη χρειαστεί και πάλι να βγουν στο δρόμο. Θα ήθελα το εγγονάκι μου να πάει από το σπίτι ως το πάρκο ήρεμο και ασφαλές και θα ήθελα, εγώ, η ανήμπορη γριούλα που θα είμαι τότε, να μπορέσω να το σπρώξω με τα χέρια μου.

Είναι πολύ αυτό που ζητώ;

.

Πεζοί και οδηγοί, δύο μέτρα και δύο σταθμά

Απαιτούμε την κατανόηση όλων όταν περνάμε με κόκκινο, "Εντάξει, δεν το κάνω και κάθε μέρα, απλά έχω αργήσει." Όταν όμως τόσοι και τόσοι μπροστά μας συνεχίζουν να τρέχουν αφού έχει ανάψει το φανάρι, τότε βρίζουμε και βλαστημάμε τους πατριώτες μας που "Δε θα φτιάξουμε ποτέ, ρε!"

Αυτοκίνητα και μηχανάκια περιμένουμε πάνω στη διάβαση σα να είναι κάτι φυσικό. Όταν όμως κάποιος πεζός πάει να περάσει εκτός διάβασης, αναφωνούμε με ιερή οργή "Μα τι κάνει ο βλάκας;" κι αγανακτούμε που δεν επιβάλλονται πρόστιμα στους πεζούς.

Παρκάρουμε πάνω στη ράμπα των αναπήρων ανενδοίαστα,  όταν όμως μας κλείσει κάποιος και δε μπορούμε να ξεπαρκάρουμε, ξεσηκώνουμε τη γειτονιά.

Περιμένουμε από τους πεζούς να κατανοούν την ανάγκη μας να παρκάρουμε κάπου, κι ας τους κλείνουμε το πεζοδρόμιο. Όταν όμως βρεθεί πεζός στο δρόμο, πόσοι κατανοούν την ανάγκη του να περάσει από κάπου; Πόσοι βρίζουν; Πόσοι δεν επιβραδύνουν καν, αλλά συνεχίζουν με την ίδια επικίνδυνη ταχύτητα;

Όταν το αυτοκίνητο κλείνει το δρόμο στους πεζούς, οι πεζοί πρέπει να σκύψουν το κεφάλι και, δείχνοντας κατανόηση προς τους οδηγούς, να παρακάμψουν. Όταν όμως οι πεζοί βρεθούν στο δρόμο, τότε οι οδηγοί εξοργίζονται.

Γιατί;

Γιατί από όλους τους οδηγούς ακούς φωνές, κορναρίσματα και μαρσαρίσματα; Ακόμη και οι πιο ευγενικοί, αυτοί που θα σταματήσουν και θα περιμένουν, κουνούν το κεφάλι αφήνοντας ένα ξεφύσημα αδημονίας. Ποτέ δεν άκουσα κανέναν να πει "Τι να κάνουμε, κάπου πρέπει να περάσει κι αυτός. Αφού το πεζοδρόμιο είναι κλεισμένο, από το δρόμο θα περάσει ο άνθρωπος, πώς αλλιώς;"

Πότε-πότε φαντασιώνομαι μια μέρα που θα ξυπνήσουμε και θα βάζουμε τον εαυτό μας στη θέση του διπλανού μας. Που αντί να του πατούμε τον κάλο, θα του κάνουμε χώρο να περάσει. Που θα είναι αυτονόητο να παραχωρούμε προτεραιότητα στους αδύναμους, κι όχι να επιβαλλόμαστε με τη δύναμή μας, ώσπου να βρεθεί κάποιος δυνατότερος από εμάς.

Όσο για τους οδηγούς που περιμένουν, δε μπορώ να πω ότι μου περισσεύει πολλή συμπόνοια: Ας περιμένουν λίγα δευτερόλεπτα. Είναι καθισμένοι άνετα, με ραδιόφωνο και κλιματισμό. Ο πεζός είναι αυτός που είναι όρθιος, μέσα στο κρύο, τη βροχή ή το λιοπύρι και δεν έχει πορτ-μπαγκάζ για να κουβαλήσει τα ψώνια του. Αν έχει έστω κι ένα ελάχιστο ίχνος καλών τρόπων, ο οδηγός είναι αυτός που πρέπει να παραχωρήσει προτεραιότητα.

Στη μέση του πεζοδρομίου

Περπατούσα λίγο βιαστική, με ένα φάκελλο χαρτιά στο χέρι, ψαχουλεύοντας να βρω ένα πιστοποιητικό που έπρεπε να καταθέσω.
Ξαφνικά, κάποια γωνιά του ματιού μου αντιλαμβάνεται κάτι και με προειδοποιεί να σηκώσω το βλέμμα από το φάκελλο. Κοιτάζω και βλέπω ότι αν είχα κάνει ένα βήμα ακόμη, θα είχα πέσει πάνω σ' αυτό:

Ας μου εξηγήσει κάποιος παρακαλώ, τι δουλειά έχουν αυτοί οι σωλήνες στη μέση του πεζοδρομίου;
Είναι προφανές ότι κάποιος έσπασε τις πλάκες για να τους τοποθετήσει. Δε μπορούσε να τους βάλει λίγο πιο δίπλα; Στην άκρη του πεζοδρομίου, δίπλα στον τοίχο ή στο παρτέρι;
Σκέφτηκε καθόλου ότι είναι επικίνδυνοι; Ότι εμποδίζουν τη διέλευση; Ότι σχεδόν δε φαίνονται και μπορεί κάποιος να πέσει πάνω τους;
Αν ήταν υπάλληλος του δήμου ή κάποιας άλλης υπηρεσίας (ΔΕΗ, ΕΥΔΑΠ κτλ) δεν υπάρχουν κάποιοι κανόνες για τέτοιες εργασίες; Δεν υπάρχει επίβλεψη;
Αν ήταν ιδιώτης, τι νόμισε, ότι το πεζοδρόμιο είναι δικό του να το κάνει ό,τι θέλει;
Και είτε υπάλληλος, είτε ιδιώτης, μυαλό δεν είχε να σκεφτεί ότι αυτό το εξάμβλωμα στη μέση του πεζοδρομίου μπορεί να προκαλέσει ατύχημα;
Για το ότι εμποδίζει τη διέλευση δεν το συζητώ καν. Είναι προφανές ότι για τους περισσότερους ανθρώπους η χρήση του πεζοδρομίου είναι προαιρετική.

Τυφλοί στο δρόμο

Αναδημοσιεύω απόσπασμα από μια ανάρτηση της efal (http://mama-35-plus.blogspot.com/2011/01/blog-post.html)
"[..] κεντρικός δρόμος μικρής πόλης στη βόρεια Ιταλία, συνωστισμός στους δρόμους για τα εορταστικά ψώνια, κίνηση από αυτοκίνητα, καιρός ευτυχώς ηλιόλουστος. Και ξαφνικά, ζευγάρι τυφλών περπατά κρατώντας και οι δύο μπροστά τους το σχετικό μπαστούνι για εμπόδια και πίσω τους... ένα τροχήλατο ειδικό καρότσι με ένα μωρό το πολύ 8 μηνών! Χαμογελαστοί και οι τρεις, απολάμβαναν τη βόλτα τους χωρίς κανένα πρόβλημα στους δρόμους του Bergamo."

Διαβάζω, θαυμάζω και απορώ:
Σε ποιο μέρος της Ελλάδας θα μπορούσε να γίνει αυτό;
Πού μπορεί να περπατήσει ένας τυφλός χωρίς να κινδυνεύει να κατατσακιστεί; Σε πόσα πεζοδρόμια χωρούν να περάσουν δύο άνθρωποι δίπλα-δίπλα και μάλιστα τυφλοί; Σε πόσα από αυτά θα χωρούσε να περάσει και καρότσι, χωρίς ένα χεροδύναμο ενήλικα να το καθοδηγεί για να περάσει κάθε λογής εμπόδια;
Τι λέτε;

Οι φωτογραφίες αυτές είναι από 'μελετημένα', φροντισμένα πεζοδρόμια, ανακατασκευασμένα σύμφωνα με τις τελευταίες προδιαγραφές.

Για τα υπόλοιπα, 'παλιάς τεχνολογίας', χωρίς οδηγούς τυφλών, τι να πει κανείς; Εκεί η κατάσταση είναι άθλια...

Και σημειώστε πως ακόμη δεν ανέφερα τίποτα για παρκαρισμένα αμάξια και μηχανές.

Ενώ υπάρχουν και άλλα εμπόδια, πολλά και επικίνδυνα...

Θα μου πείτε, οι δρόμοι που δείχνεις είναι μικροί, στενοί, δρόμοι της γειτονιάς. Οι τυφλοί του άρθρου βγήκαν τη βόλτα τους κάπου στο κέντρο.

Μα για σκεφτείτε, πώς θα πάει ο άνθρωπος στο κέντρο να κάνει τη βόλτα του, όταν δε μπορεί να κυκλοφορήσει στο μικρό δρόμο της γειτονιάς του; Πώς θα πάει από το σπίτι του μέχρι τη στάση; Αφού δε μπορεί να έχει αμάξι και να οδηγεί, θα κρέμεται από την καλοσύνη και την ευχέρεια των φίλων του για να τον πάνε οπουδήποτε;

Στο μεταξύ θα μένει κλεισμένος στο σπίτι; Πηγαίνοντας πάνω-κάτω σαν εκείνα τα σκυλιά που βλέπουμε να μαραζώνουν στα μπαλκόνια, περιμένοντας πότε θα ευκαιρήσουν τ' αφεντικά τους να τους βγάλουν μια βόλτα;

Σας ρωτώ, είναι ζωή αυτή;

Πού είναι η ελευθερία, η ανεξαρτησία που ανθρώπου αυτού; Η ελευθερία και η ανεξαρτησία που απολαμβάνουμε όλοι μας;

Μετατρέποντας το περιβάλλον μας σε ζούγκλα, φυλακίζουμε το 12% των συνανθρώπων μας, που δεν έκαναν τίποτα κακό για ν' αξίζουν τέτοια τύχη.

Ένας στους δέκα έλληνες είναι ανάπηρος. Είναι ντροπή για τους υπόλοιπους εννιά να αδιαφορούμε για την τύχη του.